''Hafızayı Go¨rmek'': Sevde Tunc¸'un Belgeselleri ABD'de İki U¨niversitede İzleyiciyle Bulus¸tu
(İSTANBUL) - Belgesel yo¨netmeni ve fotogˆrafc¸ı Sevde Tunc¸, bellek ve go¨c¸ temaları etrafında u¨rettigˆi belgesel c¸alıs¸malarını, Amerika Birles¸ik Devletleri'nde "Hafızayı Go¨rmek" bas¸lıgˆıyla du¨zenlenen o¨zel go¨sterimlerde beğeniye sundu. Tunc¸'un belgeselleri, Columbia U¨niversitesi ve New York Eyaleti'ndeki Alfred State College'da (SUNY) gerc¸ekles¸tirilen go¨sterim ve so¨yles¸iler kapsamında izleyiciyle bulus¸tu.
Amerika Birleşik Devletleri'ndeki iki üniversitede "Hafızayı Go¨rmek" bas¸lıgˆıyla du¨zenlenen etkinliklerde Tunc¸'un bellek ve go¨c¸ odagˆında gelis¸tirdigˆi iki belgesel c¸alıs¸ma "Bir Bas¸ka Ko¨y" ve "Mu¨badil Romanlar" izleyiciyle paylas¸ıldı. Go¨sterimler, belgesel sinemanın hafızayı yalnızca anlatılar u¨zerinden degˆil; go¨ru¨ntu¨, ses ve gu¨ndelik yas¸am pratikleri aracılıgˆıyla nasıl go¨ru¨nu¨r kılabildigˆini tartıs¸maya ac¸tı.
Tunc¸'un yo¨nettigˆi Bir Bas¸ka Ko¨y, kırsal bir cogˆrafyada ekolojik yas¸am ve dayanıs¸ma pratiklerini odagˆına alan bir belgesel c¸alıs¸ma olarak dikkati çekiyor. Film, gu¨ndelik hayat ic¸inde kurulan ortak u¨retim ve ilis¸kiler u¨zerinden yas¸ayan bir hafızanın nasıl olus¸tugˆunu go¨zlemci bir belgesel diliyle ele alıyor. Kadınların o¨ncu¨lu¨gˆu¨nde gelis¸en dayanıs¸ma agˆlarının mekanla kurulan ilis¸kiyi ve kolektif bellegˆi nasıl do¨nu¨s¸tu¨rdu¨gˆu¨nu¨ go¨ru¨nu¨r kılan film, ekolojik yas¸am pratikleri ile toplumsal dayanıs¸ma arasındaki ilis¸kiye odaklanıyor.
Multimedya belgesel projesi Mu¨badil Romanlar ise Tu¨rkiye ile Yunanistan arasındaki nu¨fus mu¨badelesi sonucunda Selanik'ten Anadolu'ya go¨c¸ etmek zorunda kalan Roman ailelerin c¸ocuklarının anlatılarına odaklanıyor. Fotogˆraf, video ve ses kayıtlarını bir araya getiren proje, zorunlu go¨c¸ deneyiminin kus¸aklar boyunca aktarılan kolektif hafızasını ele alırken Roman toplumuna yo¨nelik yerles¸ik o¨nyargıları sorgulayan alternatif bir anlatı alanı olus¸turuyor.
Go¨sterimlerin ardından gerc¸ekles¸tirilen so¨yles¸ilerde Sevde Tunc¸, belgesel sinemada hafıza, go¨c¸ ve go¨rsel anlatı arasındaki ilis¸ki u¨zerine degˆerlendirmelerde bulundu. Tunc¸, u¨retim pratigˆini, "Belgesel sanatc¸ısı olarak kadınların, dogˆanın ve toplumların hafızasını go¨ru¨nu¨r kılan hikayeler anlatıyorum. Benim ic¸in bellek gec¸mis¸te kalan bir s¸ey degˆil; go¨c¸le birlikte su¨rekli yeniden kurulan ve bugu¨nu¨ s¸ekillendiren yas¸ayan bir alan" sözleriyle anlattı.
Columbia U¨niversitesi ve Alfred State College'da gerc¸ekles¸tirilen etkinlikler, Tunc¸'un Amerika'da gelis¸tirmekte oldugˆu "Women Storytellers" adlı go¨rsel hikaye anlatımı platformu kapsamında yu¨ru¨ttu¨gˆu¨ c¸alıs¸maların bir parc¸ası olarak öne çıkıyor. Belgesel film, fotogˆraf ve so¨zlu¨ anlatımı bir araya getiren platform, farklı cogˆrafyalardan hikaayeleri bulus¸turmayı amac¸lıyor.
Columbia U¨niversitesi ve Alfred State College'da gerc¸ekles¸tirilen go¨sterimlerin ardından Tunc¸'un bellek ve go¨c¸ temalı belgesel c¸alıs¸malarının ABD'de farklı u¨niversitelerde du¨zenlenecek yeni go¨sterim ve so¨yles¸ilerle izleyiciyle bulus¸ması ic¸in hazırlıklar su¨ru¨yor. Tunc¸, belgesel sinema ve go¨rsel anlatı alanındaki c¸alıs¸malarını, Amerika Birles¸ik Devletleri'nde su¨rdu¨rmeye devam ediyor.