Arjantin'den Falkland Adaları'nda Petrol Arayan Şirketlere Yaptırım Tehdidi
Arjantin Devlet Başkanı, Falkland Adaları'na yakın yerlerde petrol çıkaran şirketlere ekonomik yaptırımlar uygulayacağı uyarısını yaparak İngiltere ile gerilimi tırmandırdı. Javier Milei ulusa sesleniş konuşmasında, "değişim rüzgarlarının" Arjantin'in adalardaki hak iddiasını desteklediğini ve ABD'nin bu konudaki tarafsızlık tutumunu gözden geçirebileceğine dair işaretlerin de bu savı güçlendirdiğini söyledi.Milei, bir İngiliz ve bir İsrail firmasının Sea Lian petrol sahasında arama çalışmalarına başlama planlarının "açık ve mevcut bir tehlike" olduğunu söyledi.İngiltere başbakanlık konutu Downing Street'ten yapılan açıklamada, "Falkland Adaları halkının kendi kaderlerini tayin etme hakkının, kendi doğal kaynaklarını kullanma hakkını da kapsadığı açık" denildi.
Bölgedeki savaşın üzerinden 40 yıldan uzun süre geçmesine rağmen, Atlantik Okyanusu'nun güneybatısındaki takımadaların egemenliği İngiltere ve Arjantin arasında hala şiddetli bir tartışma konusu olmaya devam ediyor.Milei, cumhurbaşkanlığı sarayında kabinesiyle birlikte yaptığı açıklamada, Falkland Adaları'nın "tarihsel ve hukuki olarak" Arjantin'e ait olduğunu yineledi.Yaptırımların nasıl veya ne ölçüde uygulanacağı veya sıkılaştırılacağı henüz net değil. Arjantin'de, mevcut bir yasa, adalarda izinsiz kabul edilen projelere katılan petrol şirketlerinin faaliyetlerinin kısıtlanmasına zaten izin veriyor.İngiltere Savunma Bakanı Wes Streeting, ülkesinin Falkland Adaları'na olan bağlılığının "mutlak ve sarsılmaz" olduğunu söyledi.Streeting X hesabında yaptığı açıklamada, "Milei'nin dün gece yaptığı açıklama, Falkland Adaları'ndan çok Arjantin'deki iç politika hakkında bize daha fazla bilgi veriyor" dedi.Başbakanlık konutu da, adaların "ada sakinleri istedikleri sürece" İngiliz Denizaşırı Bölgesi olarak kalacağı yönündeki tutumunu da yineledi. "Arjantin hükümetlerinin ada sakinlerine karşı ekonomik tehditlerde bulunması ilk kez olmuyor. Falkland Adalılarının kendi kaderini tayin hakkının, kendi doğal kaynaklarını kullanma hakkını da kapsadığı konusunda netiz."2013'te yapılan bir referandumda, adaların sakinleri ezici bir çoğunlukla İngiliz denizaşırı toprağı olarak kalma yönünde oy kullandı. Oyların %99,8'i lehte, sadece üçü aleyhteydi.
'Sonsuza dek İngiliz kalacağız' Falkland Adaları Yasama Meclisi'nin eski üyesi Teslyn Barkman, BBC'ye yaptığı açıklamada Milei'nin konuşmasının "büyük ihtimalle adalardaki herkesi kızdırdığını" söyledi.Başkent Stanley'den konuşan Barkman "Küçük bir yere kıyasla gelişen bir ekonomimiz var... sonsuza dek İngiliz kalacağız" diye de ekledi.Son gerginliğin başlangıç noktası Falkland Adaları açıklarında petrol arama çalışmalarına başlamayı planlayan enerji şirketlerine yaptırım uygulanmasını öngören bir yasa tasarısının parlamentoya sunulmasıydı.Adalara yaklaşık 209 kilometre uzaklıktaki Sea Lion petrol sahasında tahmini 1,7 milyar varil petrol bulunuyor ve bu da önemli bir miktar.İngiliz Rockhopper Exploration ve İsrail'in Navitas Petroleum şirketleri, Falkland kıyılarındaki petrol sahasında iki yıl içinde petrol çıkarmaya başlayamayı öngörüyor.Rockhopper, sahada "piyasa değeri yüksek ham petrol" bulunduğunu belirtti.Navitas, geçtiğimiz aylarda yayınladığı bir videoda, Falkland Adaları'nda yürütmekte olduğu çalışmaları sergiledi. Bu çalışmalar arasında bir liman, bir helikopter pisti ve petrol işçileri için konaklama teisleri inşa edilmesi de yer alıyor.Milei, "Birkaç ay içinde hızlı hareket etmezsek, denizimizin altındaki petrole erişebilecek maddi kapasiteye sahip olacaklar, bu daha önce hiç yaşanmamış bir şey" dedi.
Falkland Adaları'ndaki bu son gerginliğin hem Arjantin iç siyasetinde hem de bölgesel bir boyutu var.Milei, ülkesinde düşen popülaritesini toparlamak zorunda. Şu anda kendisine destek yaklaşık %34 seviyesinde. Başkanlık seçimlerine bir yıl kala, eski başkan yardımcısı Victoria Villarruel gibi ciddi bir rakiple karşı karşıya.Villarruel şahin kanatta bir siyasetçi ve Milei'nin Falkland Adaları'nın egemenliği konusunda değişiklik sağlamaya yönelik diplomatik çabalarını eleştiriyordu. Yaptırım tehdidi, bu konuda zayıf olduğu yönündeki suçlamaları savuşturmaya yönelik çabalarının parçası olabilir.Milei, İngiltere'nin anlaşmazlık çözülene kadar iki tarafın tek taraflı eylemde bulunmaması yönündeki BM kararını ihlal ettiğini savunuyor.ABD'nin değişen tutumu Milei ayrıca Arjantin'in güneyindeki Tierra del Fuego'da bir deniz üssü kurma planlarını da açıkladı ve Trump ile ABD'nin Arjantin'in Las Malvinas olarak adlandırdığı Falkland Adaları'na ilişkin tutumunu "yeniden değerlendirdiklerini" söyledi."Bunlar boş sözler değil çünkü Arjantin'in önümüzdeki onlarca yıl boyunca güvenilir bir ortak ve değerli bir müttefik olacağını anlıyorlar" dedi ve İngiltere'yi "gerileme içinde olan" bir ülke diye nitelendirdi.Milei, "Dünyada esen değişim rüzgarları iddiamızı destekliyor" diye de ekledi.Trump, 3 Eylül'de GB News'e verdiği bir röportajda, olası bir toprak anlaşmazlığı sırasında ABD'nin "İngiltere'ye yardım edip etmeyeceği" sorusuna ülkesinin İran'la savaşında İngiltere'nin kendilerine "yardımcı olmadığını" söyleyerek yanıt verdi.Trump daha önce de ülkesinin Falkland Adaları konusundaki tutumunun gözden geçirilen birçok pozisyondan biri olduğunu söylemişti. Milei'nin konuşmasından kısa süre önce, ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan üst düzey yetkili Sarah Rogers, Milei ile birlikte çekilmiş bir fotoğrafını "Batı Yarımküre'de heyecan verici şeyler oluyor" sözleriyle paylaştı. Arjantin ordusu 1982'de Falkland Adaları'na çıkarma yaparak toprak iddiasında bulundu. Bu durum, İngiliz güçlerinin Arjanti birliklerini püskürtmesiyle sonuçlanan 74 günlük bir savaşı başlattı. Savaşta 255 İngiliz asker, üç ada sakini ve 649 Arjantin askeri hayatını kaybetti. Arjantinli oyuncular Dünya Kupası'nda İngiltere'ye karşı kazandıkları zaferi, ülkelerinin toprak iddiasını destekleyen bir pankartla kutlamışlardı. Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. .
